W wielk\u0105 uwag\u0105 i zaniepokojeniem \u015bledzimy wszelkie informacje, kt\u00f3re przekazuj\u0105 nam media na temat koronawirusa. Z dnia na dzie\u0144 zastanawiamy si\u0119, jakie b\u0119d\u0105 decyzje w\u0142adz, jakie otrzymamy wytyczne od s\u0142u\u017cb sanitarnych. Co mo\u017cemy zrobi\u0107 dla siebie i swojej rodziny , aby nie \u017cy\u0107 w ci\u0105g\u0142ym strachu? Jak sobie radzi\u0107 ze stresem? O to pytamy psychologa, Marcina \u017beko\u0144skiego.<\/p>\n
Znajdujemy si\u0119 obecnie w trudnym i niepokoj\u0105cym momencie naszego \u017cycia. Z jednej strony dotykaj\u0105 nas obawy o nasze zdrowie i \u017cycie z drugiej strony mamy r\u00f3\u017cnego rodzaju naciski, obostrzenia, zakazy… Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy niezale\u017cni, wolni a teraz nam si\u0119 t\u0119 wolno\u015b\u0107 odbiera. To rodzi niepok\u00f3j, frustracj\u0119, z\u0142o\u015b\u0107. Zewsz\u0105d docieraj\u0105 do nas r\u00f3\u017cne informacje dotycz\u0105ce stanu zdrowia zar\u00f3wno Polak\u00f3w jak i ludzi na \u015bwiecie.<\/strong>\u00a0 Samo my\u015blenie o chorobie i zachorowaniu a dodatkowo „wspomagane” izolacj\u0105 nie mo\u017ce przej\u015b\u0107 niezauwa\u017cone przez nasz\u0105 psychik\u0119. Tym, co dotyka i dotknie zapewne spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa b\u0119dzie g\u0142\u00f3wnie depresja i choroby l\u0119kowe. My\u015bl\u0119, \u017ce w cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w dojdzie do pojawienia si\u0119 natr\u0119ctw zwi\u0105zanych chocia\u017cby ze zwi\u0119kszon\u0105 higien\u0105 i obaw\u0105 o zachorowanie. Rozs\u0105dne w tym wypadku jest z pewno\u015bci\u0105 ograniczenie informacji, jakie do nas docieraj\u0105.<\/p>\n Oczywi\u015bcie normalne jest, \u017ce na co dzie\u0144 odczuwamy r\u00f3\u017cnego rodzaju emocje. W obecnej sytuacji w wi\u0119kszo\u015bci mamy do czynienia z tymi negatywnymi. Dominuj\u0105 strach, l\u0119k, przyt\u0142oczenie, z\u0142o\u015b\u0107, frustracja, zagubienie.<\/strong> W tej sytuacji \u00a0wydaje si\u0119 to zrozumia\u0142e. Stanowi przede wszystkim wi\u0119ksze obci\u0105\u017cenia dla nas. Cz\u0119sto przyt\u0142aczaj\u0105 nas i powoduj\u0105, \u017ce nasze dzia\u0142anie jest wolniejsze, a nawet ca\u0142kowicie je hamuj\u0105. Boimy si\u0119 o nasze zdrowie, \u017cycie, przysz\u0142o\u015b\u0107 czy pieni\u0105dze (nasze dochody). W zwi\u0105zku z tym, i\u017c jest to sytuacja nowa, sama w sobie jest przyczyn\u0105 l\u0119ku.<\/p>\n Objawy mo\u017cna skategoryzowa\u0107 w dwojaki spos\u00f3b. Mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 zar\u00f3wno objawy psychiczne jak i somatyczne.\u00a0 Te zwi\u0105zane z nasz\u0105 somatyk\u0105 to g\u0142\u00f3wnie b\u00f3le i zawroty g\u0142owy, duszno\u015bci, b\u00f3le w klatce piersiowej, zwi\u0119kszona cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 oddychania, szumy w uszach.<\/strong> Objawy psychiczne to niepok\u00f3j, zdenerwowanie, strach,\u00a0 bezsenno\u015b\u0107. czy my\u015bli o charakterze depresyjnym. Wiele te\u017c zale\u017cy od naszej osobowo\u015bci i oczywi\u015bcie od w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144. W zwi\u0105zku z tym r\u00f3\u017cna b\u0119dzie reakcja a przede wszystkim stopie\u0144 nasilenia.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone na stres w sytuacji epidemii s\u0105 przede wszystkim osoby, kt\u00f3re z racji wykonywanego zawodu niejako s\u0105 zmuszone na kontakt z osobami zara\u017conymi.<\/strong> Mam na my\u015bli szeroko rozumiany personel medyczny (lekarze, piel\u0119gniarki, ratownicy medyczny) oraz s\u0142u\u017cby, np. policja, wojsko. I tu w zasadzie nie ma r\u00f3\u017cnicy czy jest to kobieta czy m\u0119\u017cczyzna, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 udowadnia, jakoby kobiety by\u0142y bardziej odporne na dzia\u0142anie stresor\u00f3w. Oczywi\u015bcie osoby, u kt\u00f3rych stwierdzono zaburzenia l\u0119kowe czy inne choroby o pod\u0142o\u017cu l\u0119kowym z wi\u0119kszym nasileniem b\u0119d\u0105 reagowa\u0142y na niepokoj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n Bardzo wa\u017cna jest profilaktyka. Je\u015bli wiemy, i\u017c mamy tendencje do reakcji l\u0119kowych lub w przesz\u0142o\u015bci wyst\u0119powa\u0142y u nas np. epizody depresyjne, to warto ju\u017c wcze\u015bniej skorzysta\u0107 z pomocy. Natomiast na pewno sygna\u0142em alarmowym b\u0119dzie wyst\u0119powanie objaw\u00f3w l\u0119kowych. Je\u015bli czujemy, \u017ce przyt\u0142oczenie jest ju\u017c bardzo silne, \u017ce nie potrafimy da\u0107 sobie z nim rady – zdecydowanie powinni\u015bmy poszuka\u0107 specjalisty.<\/strong> S\u0105 r\u00f3\u017cne metody radzenia sobie ze stresem. Te najbardziej popularne to aktywno\u015b\u0107 fizyczna, rozwijanie swoich pasji (zaj\u0119cie si\u0119 czym\u015b, co pozwoli nam nie my\u015ble\u0107 np. o bie\u017c\u0105cych problemach), codzienny wypoczynek, regularny sen czy metody relaksacji (trening autogenny Schultza, trening Jacobsona).<\/p>\n Trudno podnie\u015b\u0107 kogo\u015b na duchu w sytuacji, kiedy traci prac\u0119 a ma na przyk\u0142ad rodzin\u0119 na utrzymaniu. Wszyscy z pewno\u015bci\u0105 zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce pocieszenia typu „nie martw si\u0119, wszystko si\u0119 u\u0142o\u017cy” w tej sytuacji nie dzia\u0142aj\u0105. Czasem bywa tak, \u017ce swoist\u0105 wr\u0119cz traum\u0119 po utracie pracy prze\u017cywa si\u0119 bardzo d\u0142ugo.<\/strong> Najwa\u017cniejsze w tej sytuacji jest aby dana osoba (sama b\u0105d\u017a z pomoc\u0105) postara\u0142a si\u0119 opracowa\u0107 alternatywy dla siebie czyli co mo\u017ce zrobi\u0107 w tej sytuacji. Czy mo\u017cliwe jest znalezienie innej pracy czy konieczne b\u0119dzie przekwalifikowanie, mo\u017ce ma takie umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re pozwol\u0105 jej na zaj\u0119cie si\u0119 czym\u015b innym, ni\u017c do tej pory? By\u0107 mo\u017ce warto pomy\u015ble\u0107 o pracy on-line?<\/p>\n Warto skupi\u0107 si\u0119 na dzia\u0142aniu i pozytywnym my\u015bleniu. My\u015blmy raczej, o tym co mo\u017cemy zrobi\u0107, co przyniesie nam korzy\u015b\u0107 i z czego b\u0119dziemy zadowoleni ni\u017c skupiajmy uwag\u0119 na my\u015blach negatywnych. Na pewno warto ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 informacji, kt\u00f3ra do nas nap\u0142ywa. Podobnie podczas rozmowy ze znajomymi, czy rodzin\u0105 unikajmy temat\u00f3w zwi\u0105zanych z epidemi\u0105 czy „czarnymi scenariuszami”.<\/strong> Skupmy uwag\u0119 na naszych najbli\u017cszych, na nas samych, na tym co da nam rado\u015b\u0107 i pozytywnie nastawi.<\/p>\n Przede wszystkim nie nale\u017cy anga\u017cowa\u0107 dzieci sprawami doros\u0142ych. Oczywi\u015bcie nie jeste\u015bmy w stanie precyzyjnie wyselekcjonowa\u0107 informacji, jakie trafi\u0105 do naszych dzieci ale nale\u017cy je ogranicza\u0107. Nie po\u015bwi\u0119cajmy, podczas rozm\u00f3w z dzie\u0107mi, zbyt wiele czasu na tematy zwi\u0105zane z epidemi\u0105 czy wirusem. Warto wyja\u015bni\u0107 dzieciom, \u017ce s\u0105 pewne ograniczenia i z czego one wynikaj\u0105 oraz co to jest „ten wirus” ale nie rozwijaj\u0105c zbytnio tematu.Unika\u0142bym te\u017c ogl\u0105dania kana\u0142\u00f3w informacyjnych w obecno\u015bci dzieci.<\/strong> Uspokajajmy je, raczej przedstawiajmy sytuacje w ten spos\u00f3b, \u017ce jak ju\u017c b\u0119dzie mo\u017cna to pojedziemy w jakie\u015b ciekawe, ulubione miejsce, albo p\u00f3jdziemy do kina czy na plac zabaw.<\/p>\n Uwa\u017cam, \u017ce nale\u017ca\u0142oby pr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 pozytywy tej sytuacji. Dzieci maj\u0105 szans\u0119 przebywa\u0107 wi\u0119cej z nami, to mo\u017ce sprzyja\u0107 powstawaniu blisko\u015bci i zacie\u015bnienia relacji. Wsp\u00f3lne gry i zabawy mog\u0105 pozwoli\u0107 na poznanie siebie nawzajem i by\u0107 mo\u017ce odkrycie nowych rzeczy, kt\u00f3rych do tej pory nie potrafili\u015bmy sobie u\u015bwiadomi\u0107.<\/strong> Warto wymy\u015bla\u0107 nieszablonowe zabawy aby pobudzi\u0107 nasz\u0105 i dzieci kreatywno\u015b\u0107. Rodzicom\/dziadkom mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107, \u017ceby nadmiarowo nie korzystali z telewizji ogl\u0105daj\u0105c tylko i wy\u0142\u0105cznie informacje. Mo\u017ce to b\u0119dzie czas, kiedy znajd\u0105 w sobie nowe pasje i zami\u0142owania b\u0105d\u017a b\u0119d\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 te, kt\u00f3re ju\u017c w nich s\u0105. Warto wybiec w przysz\u0142o\u015b\u0107 widzian\u0105 w pozytywnych barwach.<\/p>\n Rozmowa przeprowadzona by\u0142a z Marcinem \u017beko\u0144skim – psychologiem, terapeut\u0105<\/strong>. Posiada do\u015bwiadczenie w prowadzeniu terapii oraz diagnozowaniu os\u00f3b doros\u0142ych doznaj\u0105cych kryzysu psychicznego. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Poradni\u0105 Zdrowia Psychicznego, gdzie pog\u0142\u0119bia\u0142 do\u015bwiadczenie w pracy z pacjentami m.in. ze schizofreni\u0105, Chorob\u0105 Afektywn\u0105 Dwubiegunow\u0105, z zaburzeniami l\u0119kowymi, depresj\u0105 czy zaburzeniami osobowo\u015bci. W pracy zawodowej zajmuje si\u0119 tak\u017ce wsparciem ofiar przemocy w rodzinie. Obecnie prowadzi konsultacje indywidualne pacjent\u00f3w z obszaru diagnostyki psychologiczno-klinicznej oraz terapi\u0119 indywidualn\u0105 oraz terapi\u0119 par.<\/p>\n\n\nZ jakimi emocjami mo\u017cemy si\u0119 zmaga\u0107 i czy jest to ca\u0142kowicie normalne? Czego tak naprawd\u0119 si\u0119 boimy?<\/h2>\n
Jakie s\u0105 objawy l\u0119ku?<\/h2>\n
Czy s\u0105 osoby, kt\u00f3re w tej sytuacji szczeg\u00f3lnie s\u0105 nara\u017cone na stres?<\/h2>\n
Kiedy, w jakiej sytuacji powinni\u015bmy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do psychologa? Czy powinni\u015bmy pr\u00f3bowa\u0107 pom\u00f3c sobie sami?<\/h2>\n
Poniewa\u017c sporo firm ponios\u0142o ogromne straty finansowe, wiele os\u00f3b straci\u0142o przez to prac\u0119… Co mo\u017cesz poradzi\u0107 takim osobom, jak je podnie\u015b\u0107 w tak trudnej sytuacji na duchu?<\/h2>\n
Czego nie robi\u0107, aby nie pogarsza\u0107 swojego samopoczucia, a na czym warto si\u0119 skupi\u0107?<\/h2>\n
Co robi\u0107, aby nasz stres nie udziela\u0142 si\u0119 naszym dzieciom?<\/h2>\n
Jak wspiera\u0107 bliskich w tej trudnej sytuacji?<\/h2>\n